چه لوس

نامه های زنان حرم به ناصرالدین شاه
 تا قبل از سفر ناصرالدین به فرنگ، سفر شاهانه مختص شکار و جنگ بود اما ناصرالدین تنها چند جنگ مختصر کرد، از شکار خسته شد و این سنت شاهانه را شکست.
 

سفر ناصرالدین در دورۀ آداب دیپلماتیک بود. مشکل این نبود که ایران آن روز این آداب را نمی دانست، بالاخره رنگ های پرچم را می شد یک ترتیبی برایش قایل شد و شیر و خورشیدش هم که از قبل بود، به مطرب های همراه هم می شد گفت یک چیزی همین جور دلی بزنند ولی ملکه داشتن دیگر گرفتاری بود. از ابتدای قصد سفر، این انتخاب ملکه، درد شاه و اطرافیان بود، در حرم هم از قبل، بین امینه اقدس و انیس الدوله، رقابت بود که البته این رقابت را در آخر انیس الدوله برد و شد ملکۀ ایران. باقی زن ها ماندند در حرمسرا، دعاگو تا شاه از سفر برگردد. این نامه و تلگراف ها شرح فراق زن های حرم و اهل حرم است به شاه در سفر.

زنان حرمسرای ناصرالدین شاه

 

تلگراف مهدعلیا به ناصرالدین شاه

12 شهر ربیع الاول

جواب حسب الامر به حضور مبارک عرضه می دارد

از سلامتی وجود مبارک در ورود رشت تلگراف شده بود، شکر خدا را بجا آوردیم. احوال من و شاهزادگان و جمیع اهالی حرم الحمدلله خوب است. خبر تازه که قابل عرض باشد نیست. دو روز است به جهت دعاگویی نشستن کشتی به حضرت عبدالعظیم آمده ام، ان شاءالله دعای بی ریای من اجابت خواهد بود. خداوند در همه جا حافظ آن وجود پاک هست، ان شاءالله.

مهدعلیا


نامۀ مهدعلیا به ناصرالدین شاه

هو

قربانت شوم تصدقت گردم

ان شاءالله امروز صبح چهارشنبه تلگراف سلامتی وجود مبارک رسید، در حقیقت عید مبارک شد، از احوالات بخواهید، امروز عید حرمها را به ناهار در بالاخانۀ شمس الدوله مهمانی کردم، الان از ناهار فارغ شده نشسته ایم، به جز دعای دولت شما کاری نیست، ورد زبان همه شب و روز همه مان است. احوال جمیع حرم ها خوب است ولی از دوری حضور مبارک همه کاهیده و افسرده هستند. من هم هر روز می آیم اینها را مثل بچه بازی می دهم ولی تاثیری ندارد، درد خودم از همۀ اینها بالاتر است، شب و روز بجز اشک چشم کار دیگر ندارم، ببینید چه خبر است که هر کاری می کنم شیرازی کوچکه خنده کند، ممکن نمی شود. خداوند عالم انشاءالله وجود مبارک شما را از جمیع بلیات حفظ کند. این روزها دیگر رسیدن انزلی و نشستن دریا نزدیک است، همه را به گرفتن ختم و دعا مشغولم، ان شاءالله به شما خوش خواهد گذشت از تماشاها و سیاحت ها ولی ان شاءالله به فراموشخانه تشریف نخواهید برد، اگر ببرید شیر هشت ماه داده را حلال نخواهم کرد. ان شاءالله فراموش نخواهید کرد. قربانت شوم احوال ... خان با بچه هایش الحمدالله خوب است. همیشه ماچش می کنم. احوال ... خوب است همان اتاق ... نشسته است درس می خواند گاهی با شاهزاده ها بازی می کند. ان شاءالله روزی باشد که مژدۀ تشریف آوردن پادشاه را با تلگراف بشنویم، قربانت شوم، دست بند مرا فراموش نفرمایید. خداوند جان مرا به قربان شما بکند. ان شاءالله.

مهدعلیا

قبل از سفر شاه یکی از مقربان ناصرالدین ببری خان بود. گربه ای آلاپلنگی که وسیله ای بود برای تقرب به سلطان. در غیاب شاه هم زن های حرم با تر و خشک کردن ببری خان سعی می کردند خودشان را در دل او جا کنند.

نامۀ یکی از زنان حرم به ناصرالدین شاه

تصدق وجود مبارکت شوم

از احوالات کمینه بخواهید بعد از لطف خداوند و از تصدق فرق همایون الحمدلله سلامت هستم و از گرمای تهران جان در بردم. قبلۀ عالم مرخص فرموده بروم اقدسیه، بعد فکر کردم مبادا مردم دربارۀ بنده حرف کم زیادی بزنند باعث تلف آبروی من باشد، ترک اقدسیه را کردم، گرما را خوردم، الحمدلله گرما هم تمام شد، حالا شب و روز خودم را نمی دانم، از شوق ذوقی که دارم قبلۀ عالم تشریف فرما می شود. ان شاءالله روزی باشد به سلامت موکب همایون تشریف فرما شود، به زیارت خاک پای همایون مشرف شوم. زمین را سجده نمایم. شکرانه خداوند را بجا آورم. عرض دیگر قبله عالم نمی داند کمینه امسال چقدر غصه دربارۀ ببری خوردم، یک روز دستش باد کرد، نشستم گریه کردم، دوا درمان کردم خوب شد. یک دفعه دیگر یک دانه دندانش افتاد باز گریه کردم. آن وقت به خاطر کمینه آمد، بارها قبله عالم می فرمود سر سفره ببری خان ... من است حالا درستش کردند، شد. دیگر روز که می شد ببری خان بغلم بود، هرگوشه خنک بود او را می بردم، مبادا گرما صدمه بخورد، حالا خوب چاق شده است. ان شاءالله مراجعت فرمودید باز هم ببری خان سر شما را گرم می کند هر گاه بخواهید بدانید در چکار هستم، عکس خانه را درست می کنم، ببری خان که دندان افتاده است، پیش من است، ان شاءالله از در دولت که وارد شدید ... دندان افتاده روی شانه من است. خاک پای مبارک را می بوسم. دیگر آرزویی ندارم و یک سرداری پیشکش ارسال خدمت شد. چون عادت موران است ران ملخی نزد سلیمان برند، ان شاءالله قبول می فرمایید. فیل غوز را فرستادم قبلۀ عالم احوالپرسی بکند تعریف نماید، قدری خنده بکنید، جواب عریضه را التفات فرمایید. ذوق نمایم. باقی عمرکم طویل عدوکم دلیل.

غیرت شاهی طاقت شاه را طاق کرد. زن آفتاب مهتاب ندیدۀ حرم بایستی در مجالس می آمد و با مردان نامحرم همراهی می کرد، همین شد که شاه انیس الدوله را برگرداند ایران و باقی سفرش را تنها رفت. انیس الدوله هم شد دست به دعای شاه در سفر.

تلگراف انیس الدوله به ناصرالدین شاه

بادکوبه

از نیاوران به حضور مبارک اعلیحضرت قدر قدرت شاهنشاه روحنافداه عرض می شود؛ از مژدۀ سلامتی وجود مبارک تشکر نمودم، خاصه باری ورود به انزلی. به این مژده گر جان فشانم رواست. زبان کمینه عاجز است به شکرانۀ این نعمت. نمی داند چگونه شکرگزاری نماید که سزاوار خداوند یگانه باشد. الحمدلله کمینه هم با همراهان نهایت صحت را داریم، هیچ یکی را تکسری نیست. کمینه هم از دیر آمدن تلگراف مشوش بود، حالا آسوده شدم، خاطر مبارک از هر بابت آسوده باشد.

انیس الدوله

 

انیس الدوله سوگلی دربار ناصرالدین شاه

تلگراف امینه اقدس به ناصرالدین شاه

از التفات حضرت اقدس شهریاری روحنا فداه الحمدلله احوالم بسیار خوب است، از تشریف آوردن قبله عالم جان رفته دوباره به تن آمد و از این خوشحالی ساعتی هزار مرتبه شکرانه خدا را به جا می آورم. عکس قبله عالم رسید، قسمت شد، عکس علی حده که مرحمت فرموده بودید در روی صندلی در میان حیاط گذاشتم، خانم ها عصرها می آیند زیارت می کنند. ببری خان عرض بندگی می رساند. صبح تا شام مشغول درست کردن عکسخانه خانه قبله عالم هستم.

امینه اقدس

/ 1 نظر / 28 بازدید
محسن

سلام. البته این عکسی که گذاشتید، فکر کنم عکس دختر ناصرالدین شاه باشه و نه سوگلیش. من با مطلبی در مورد یگانگی خدا به روز هستم، خوشحال میشم سری به من بزنید و مطلب رو بخونید.